Jess Anthonio

Ooit schreef ik gedichtjes.
In de tijd dat ik nauw samenwerkte met de eerste generatie en we op 15 augustus intiem herdachten bij een klein monument van het verzorgingshuis. Hun verhalen, hun ontheemding en stil gedragen leed inspireerden mij toen tot woorden.
Hoe verder ik van ze af kwam te staan – ander werk, andere omgeving – hoe stiller mijn, maar ook hun stem werd. En hoe hoger ik de commerciële ladder betrad, hoe minder zingeving ik vond.

Een paar jaar geleden woonde ik voor het eerst de officiële Indiëherdenking in Den Haag bij. Ik was veel achter de schermen bezig. Iedereen was in de weer met de pers, de artiesten, de productie en het tijdschema van de NOS. De voorste rijen waren gereserveerd voor ambtslieden, vertegenwoordigers van de Tweede Kamer, directeuren en managers. De ouderen die het daadwerkelijk hadden meegemaakt en hun kinderen, die met de nasleep van ontworteling hadden gedeald, een aantal rijen achter de ‘belangrijkere’ mensen.
Als ze al konden zitten. Menig paar ouwe billen zat achterin op een rollator.

Vandaag was ik bij de herdenking op de Noorderbegraafplaats in Hilversum waar mijn grootouders al ruim dertig jaar liggen begraven.
Hier gingen wij ruim tien jaar geleden ook met heel veel bewoners naartoe, nadat de dienst op locatie was afgelopen. De bewoners die ik vandaag zag, waren op één hand te tellen. Het is nu echt voorbij.

De voorste rijen werden ook in Hilversum warm gehouden door mensen in pak en uniform. Mensen die, naast hun geschiedenisles op school, geen binding hadden met onze community, maar toch naar voren werden geschoven als de vertolkers van ons verleden.
Het inspireerde mij weer tot woorden. Herdenken is geen poppenkast. Het is stilstaan bij een turbulent verleden. Bij de mensen die het meemaakten. Bij de mensen die de nasleep droegen. Herdenken is stilstaan bij wie we zijn en waaruit we zijn ontstaan. Bij onze groei en verandering. Bij hoe ver we zijn gekomen, en hoe we met elke generatie, elk seizoen, een stukje verder groeien in de wortels die zij hier hebben herplant.

Misschien zit die zingeving die ik kwijt was niet in de hoge takken van de boom, maar in het besef van de wortels die me hebben doen groeien.