भारतीय संविधानाचा अनुच्छेद 4 असे सांगतो की, संसद (Parliament) जेव्हा नवीन राज्यांची निर्मिती करते किंवा जुन्या राज्यांच्या नावात अथवा सीमांमध्ये बदल करते, तेव्हा त्यासाठी संविधानात कोणत्याही मोठ्या घटनादुरुस्तीची आवश्यकता नसते. ही प्रक्रिया तुलनेने सोपी आणि लवचिक आहे.
यासाठी मुख्य मुद्दे:
1. अनुच्छेद 2 आणि 3 ला समर्थन
हा अनुच्छेद अनुच्छेद 2 (नवीन राज्यांना भारतात सामील करणे) आणि अनुच्छेद 3 (राज्यांच्या सीमा व नावांमध्ये बदल करणे) यांची प्रक्रिया पूर्ण करण्यास मदत करतो.
2. अनुसूचीमध्ये बदल (Schedules Update)
जेव्हा नवीन राज्याची निर्मिती होते किंवा एखाद्या राज्याच्या क्षेत्रात बदल केला जातो, तेव्हा संविधानाच्या पहिल्या अनुसूचीत (राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांची यादी) आणि चौथ्या अनुसूचीत (राज्यसभेतील जागांचे वाटप) देखील बदल करावा लागतो.
अनुच्छेद 4 संसदेला या दोन्ही अनुसूचीमध्ये आवश्यक ते बदल करण्याचा अधिकार देतो.
3. व�
2 months agoconstitution_talks_470
अनुच्छेद 4 — भारतीय संविधान भारतीय संविधानाचा अनुच्छेद 4 असे सांगतो की, संसद (Parliament) जेव्हा नवीन राज्यांची निर्मिती करते किंवा जुन्या राज्यांच्या नावात अथवा सीमांमध्ये बदल करते, तेव्हा त्यासाठी संविधानात कोणत्याही मोठ्या घटनादुरुस्तीची आवश्यकता नसते. ही प्रक्रिया तुलनेने सोपी आणि लवचिक आहे. यासाठी मुख्य मुद्दे: 1. अनुच्छेद 2 आणि 3 ला समर्थन हा अनुच्छेद अनुच्छेद 2 (नवीन राज्यांना भारतात सामील करणे) आणि अनुच्छेद 3 (राज्यांच्या सीमा व नावांमध्ये बदल करणे) यांची प्रक्रिया पूर्ण करण्यास मदत करतो. 2. अनुसूचीमध्ये बदल (Schedules Update) जेव्हा नवीन राज्याची निर्मिती होते किंवा एखाद्या राज्याच्या क्षेत्रात बदल केला जातो, तेव्हा संविधानाच्या पहिल्या अनुसूचीत (राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांची यादी) आणि चौथ्या अनुसूचीत (राज्यसभेतील जागांचे वाटप) देखील बदल करावा लागतो. अनुच्छेद 4 संसदेला या दोन्ही अनुसूचीमध्ये आवश्यक ते बदल करण्याचा अधिकार देतो. 3. विशेष घटनादुरुस्तीची गरज नाही राज्यांची निर्मिती, सीमा किंवा नावांमध्ये बदल करण्यासाठी केलेले असे बदल अनुच्छेद 368 अंतर्गत होणारी विशेष घटनादुरुस्ती मानली जात नाहीत.
More posts
