Kmk Arts Albania

Archive | 009

Disa gjëra është e vështirë t’i mendosh të ndara nga njëra-tjetra.

Kur e shkëpusim një ndërtesë nga terreni ku ndodhet, një bimë nga sistemi që e mban, ose një mendim nga mjedisi ku është formuar, sikur humbasim edhe një pjesë të rëndësishme të historisë.

Ndoshta pikërisht për këtë arsye, kohët e fundit, kur shoh hapësirat, më intereson jo vetëm çfarë janë, por edhe pse ndodhen pikërisht aty.

Një kopsht ndonjëherë nuk është vetëm një kopsht. Vendi ku ulemi, peizazhi që shohim, një rrugë ku kalojmë vazhdimisht gjatë ditës mund të ndryshojnë pa e kuptuar mënyrën se si mendojmë. Ndonjëherë ajo që e quajmë ide nuk nis në tavolinë; formohet duke ecur, duke pritur, duke parë një pemë ose duke parë të njëjtin peizazh për të njëqindtën herë.

Në natyrë, kjo marrëdhënie është shumë më e dukshme.

Një gjethe nuk është vetëm një formë e bukur. Pesha që mban, mënyra se si qëndron mbi ujë, shpërndarja e nervaturave të saj… Të gjitha janë përgjigje ndaj kushteve ku ekziston. Edhe pse forma shpesh duket si një vendim estetik, në të vërtetë ajo lind fillimisht nga një nevojë.

Diçka e ngjashme ndodh edhe në arkitekturë.

Një ndërtesë ndonjëherë përpiqet të dominojë mjedisin e saj; ndonjëherë përshtatet me të. Herë e bën të dukshëm një rend të ri, herë vendoset pothuajse pa u vënë re brenda shkëmbit.

Dhe të dyja na çojnë te i njëjti mendim:

Kur projektojmë diçka, në të vërtetë nuk projektojmë vetëm vetë objektin, por edhe marrëdhënien që ai do të krijojë me mjedisin përreth.

Ndoshta pikërisht këtu fillon ajo që e quajmë dizajn i mirë.

Te të kuptuarit e terrenit përpara se të vendosim për formën.
Te të menduarit se si do të jetohet në një hapësirë përpara se ta krijojmë atë.
Te të kuptuarit se ndaj çfarë përgjigjet një material përpara se ta zgjedhim.

Sepse asgjë nuk ekziston vërtet më vete.

Çdo objekt, çdo ndërtesë, çdo ide vendoset brenda diçkaje.

Dhe ndoshta çështja nuk është sa gjurmë lëmë në vendin ku ndodhemi, por çfarë marrëdhënieje krijojmë me të.

Archive Notes | Dila Altay