Emine | Immigrant Dentist in US

Kına
Anadolu’da bir söz vardır: kına üç şeye yakılır. Gelinin eline, askere gidenin avucuna, kurbanlığın sırtına.

İlk duyduğumda tuhaf gelmişti. Üçünün yan yana ne işi var? Biri düğün, biri ayrılık, biri kurban. Sonra anladım: üçü de aynı şeyi anlatıyor. Adanmışlık.

Kına yakılan, artık kendine ait olmayandır. Gelin baba evinden ayrılır, asker şehit olacağını hesaba katarak gider göreve, kurban zaten verilmek üzere seçilmiştir. Ellerine sürülen o kırmızı, bir kutlama değil aslında. Bir işaret. “Bu artık gidiyor” demek.

Geçiş ritüellerinin hepsi böyle çalışıyor sanırım. İnsan bir eşikten geçerken yalnız kalmasın diye, etrafındakiler bir tören kuruyor. Ağlanacak yeri belli, gülünecek yeri belli, ne söyleneceği bile belli. Duygunun kendisini değiştiremiyorsun ama taşınacak bir kabı oluyor.

Bizde de öyleydi. Herkes ağladı, sonra herkes oynadı, sonra yine ağladı. Kimse “neden ağlıyorsun, mutlu bir gün” demedi. Çünkü o gecenin işi zaten buydu: hem sevinmek hem uğurlamak, ikisini aynı anda yapabilmek.

Yıllar sonra bir kez daha ayrıldım, bu sefer ülkeden. O ayrılığın kınası olmadı. Ne tören vardı ne türkü ne avucuma bir şey koyan. Valizleri kapattık, uçağa bindik. Ve ben o gece anladım ki asıl zor olan gitmek değilmiş — gidişi kimsenin adlandırmaması.

Belki de bu yüzden eski ritüelleri bu kadar özlüyoruz. Bizim acımızı yok etmeseler de, nereye koyacağımızı gösteriyorlardı.

Sizin de adı konmamış bir vedanız oldu mu — yaşanıp hiç uğurlanmayan?