Posted On: September 4th 2025, 06:04 pm
İstanbul Tavrı Ezân-ı Muhammedî /Segah Makâmı
Mehmed Efendi Câmî-Karaköy (1930)🌹
"İstanbul tavrı ezan", Osmanli'nın son döneminden Cumhuriyet in ilk yillarina kadar istanbul'da yaygın olarak okunan ve özellikle istanbul'un müezzinlik geleneğine özgü bir ezan icra biçimidir. Bu tavirda makam kullanımı, okuma temposu, nağme geçişleri ve vurgu noktaları klasik Türk musiki anlayışina uygun biçimde şekillenmiştir
En karakteristik özeliği, ezanın segâh nakamı merkezli okunmasıdır. Ancak bu makam, Anadolu'daki gibi serbest ve uzun süslemelerle değil; ölçülü, ağırbaşlı, durağan bir tempoda ve estetik açidan "saray musikisi" üslubuna yakın sekilde icra edilirdi. Özellikle "Hayya ale's-salâh" ve "Hayya ale'l-felâh" bölümlerinde belirgin bir-iniş-çıkış formu ve Istanbul'a has bir zarafet vardır
Bu tavır, müezzinlerin çoğunun aynı meşk zincirinden yetişmiş olmasından ve İstanbul'daki cami-akustik kültürünün (örneğin Sultanahmet, Süleymaniye gibi Kubbeli büyük camiler) sesin belirli bir şekilde yankılanmasına olanak tanımasından dolayı yüzyıllarca korunmuştur. 20. yüzyılda radyonun yaygınlaşması ve Cumhuriyet dönemiyle birlikte farklı bölgelerden gelen müezzinlerin görevlendirilmesiyle yerini yavas yavas daha "standart" bir icra bicimine bırakmıştır.