Elaine Rigas 📖 Literary & Cultural Creator

📍 Μυστράς
🏛️ Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO (1989)

Αναρριχόμενη στις πλαγιές του Ταΰγετου, η καστροπολιτεία αναπτύχθηκε γύρω από το φράγκικο κάστρο που οικοδόμησε το 1249 ο Γουλιέλμος Β΄ Βιλλεαρδουίνος. Το 1262 πέρασε στους Βυζαντινούς και μέσα στους επόμενους αιώνες εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά, πνευματικά και καλλιτεχνικά κέντρα του ύστερου Βυζαντίου. Από το 1348 αποτέλεσε την έδρα του Δεσποτάτου του Μορέως.
Η πόλη άκμασε ιδιαίτερα τον 14ο και τον 15ο αιώνα. Εκκλησίες και μοναστήρια, παλάτια, αρχοντικά και κατοικίες απλώθηκαν στην πλαγιά, ενώ οι τοιχογραφίες των ναών αποτελούν σήμερα μερικά από τα σημαντικότερα δείγματα της υστεροβυζαντινής τέχνης. Εδώ έζησε και ο Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων, η παρουσία του οποίου συνδέεται με την ιδιαίτερη πνευματική ακτινοβολία του Μυστρά.
Ύστερα, όμως, η ιστορία άλλαξε.
Το 1460 ο Μυστράς καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς και αργότερα πέρασε για ένα διάστημα και στους Βενετούς.
Το 1770, μετά τα Ορλωφικά, η πόλη υπέστη σοβαρές καταστροφές από τις επιδρομές αλβανικών στρατευμάτων, ενώ οι λεηλασίες στη Λακωνία συνεχίστηκαν για χρόνια. Ο Μυστράς δεν κατάφερε έκτοτε να επιστρέψει στην παλιά του ακμή και η έκτασή του περιορίστηκε σημαντικά.
Λίγο αργότερα, η Επανάσταση του 1821 και η καταστροφική εκστρατεία του Ιμπραήμ το 1825 έδωσαν νέα πλήγματα στην ήδη συρρικνωμένη πόλη. Ο Μυστράς έφτασε έτσι να είναι ένας μικρός και αραιοκατοικημένος οικισμός.
Και τότε ήρθε το τελευταίο, ίσως πιο παράξενο κεφάλαιο της ιστορίας του.
Μετά την Ανεξαρτησία, το ελληνικό κράτος αποφάσισε να ιδρύσει ξανά τη Σπάρτη στην αρχαία της θέση. Από τη δεκαετία του 1830, οι κάτοικοι του Μυστρά άρχισαν σταδιακά να μετακινούνται προς τη νέα πόλη. Δεν ήταν μια ξαφνική εγκατάλειψη, αλλά μια αργή μετατόπιση της ζωής από την παλιά καστροπολιτεία στη νέα Σπάρτη.
Οι τελευταίοι κάτοικοι απομακρύνθηκαν το 1953, όταν απαλλοτριώθηκαν οι τελευταίες ιδιοκτησίες και ο Μυστράς μετατράπηκε εξ ολοκλήρου σε αρχαιολογικό χώρο.
Σήμερα στα καλντερίμια του, ανάμεσα σε ερειπια από παλάτια, εκκλησίες, αρχοντικά και ερειπωμένα σπίτια, τα ίχνη του παρελθόντος παραμένουν ζωντανά και σε κάθε βήμα νιώθεις στον λαιμό σου την ανάσα των θρύλων...

#mystras