Instagram story viewer> @dr.sanaz.soltani_> Posts

Sanaz Soltani

@dr.sanaz.soltani_

7.3K

followers

706

following

Psychoanalytic psychotherapy
کاندیدای روانکاوی فردی ، گروهی
درمانگر ،پژوهشگر روانکاوانه
Psychoanalytic approach
📞09057931400
@limen.school

POSTS STORIES REELS

درمانگر باید ظرفیت مورد نفرت قرار گرفتن را داشته باشد، بدون آنکه به انتقام، تنبیه یا طرد متوسل شود.
در فرایند روانکاوی، بیمار ممکن است خشم، نفرت، خصومت و حتی میل به تخریب ابژه را به رابطه درمانی منتقل کند. وظیفه درمانگر دفاع از خود در برابر این احساسات نیست؛ بلکه تحمل، فهم و اندیشیدن به معنای ناهشیار آن‌هاست.
درمانگر نباید برای دوست‌داشته‌شدن از سوی بیمار تلاش کند؛ همان‌طور که نباید در پاسخ به نفرت او، رابطه را به میدان تسویه‌حساب عاطفی تبدیل کند.
ظرفیت تحمل نفرت، بدون تلافی‌کردن، یکی از ظریف‌ترین نشانه‌های بلوغ روانی درمانگر است.🌱🌱 by @dr.sanaz.soltani_

⁨ یک جمله برای اتاق درمان ✨
«تحلیلگر خوب کسی نیست که همیشه پاسخ را می‌داند؛ کسی است که ظرفیت ماندن در کنار پرسشی را دارد که هنوز پاسخ آن متولد نشده است.»
به گمانم این یکی از عمیق‌ترین نشانه‌های بلوغ تحلیلی است: تحمل اینکه روان دیگری را نمی‌توان به‌طور کامل دانست، حتی وقتی سال‌ها به شنیدن آن مشغول بوده‌ایم.
🌱حق ندانستن یعنی:
تحمل ابهام، بدون عجله برای معنا دادن به تجربه مراجع.
پرهیز از تقلیل هر رفتار به یک مفهوم روان‌کاوانه از پیش تعیین‌شده.
پذیرفتن اینکه روان مراجع همیشه فراتر از فهم فعلی درمانگر است.
به تعویق انداختن تفسیر تا زمانی که در بستر رابطه تحلیلی معنا پیدا کند.
پذیرش اینکه گاهی درمانگر اشتباه می‌کند و باید در فهم خود تجدیدنظر کند.
مقاومت در برابر وسوسه دانای کل بودن و قرار گرفتن در جایگاه صاحب حقیقت روان مراجع.
✨✨از منظر بیون (Bion)
این مفهوم با ایده مشهور بیون، یعنی Without Memory or Desire، پیوند عمیقی دارد.
بیون از تحلیلگر می‌خواهد تا حد امکان در لحظه بالینی، از پیش‌فرض‌های ناشی از حافظه و میل فاصله بگیرد؛ نه به معنای فراموش کردن دانش و تجربه، بلکه به معنای آزاد گذاشتن ذهن برای دریافت آنچه در اکنون رابطه در حال شکل‌گیری است.
تحلیلگر باید بتواند در برابر ناشناخته‌ها بماند، بدون اینکه برای رهایی از اضطراب خود، فوراً به یک پاسخ قطعی پناه ببرد.
نکته مهم: حق ندانستن به معنای ناآگاهی، انفعال یا کنار گذاشتن دانش بالینی نیست؛ بلکه توانایی استفاده نکردن شتاب‌زده از دانسته‌هاست.✨✨✨⁩ by @dr.sanaz.soltani_

وقتی روایت بیمار از اتاق درمان بیرون می‌رود، چه اتفاقی برای اعتماد می‌افتد؟
یکی از بنیادی‌ترین ضرورت‌های اتاق درمان، حفظ محرمانگی و احساس امنیت بیمار است؛ اینکه بتواند بدون ترس از قضاوت دیگران، خصوصی‌ترین تجربه‌ها، تعارض‌ها و احساساتش را بیان کند.
گاهی درمانگر در فضای مجازی، روایتی از بیمار را بدون ذکر نام بازگو می‌کند؛ اما آیا تغییر نام برای حفظ محرمانگی کافی است؟
تصور کنید بیمار روایت شخصی خود را در صفحه درمانگرش ببیند؛ روایتی که دیگران زیر آن نظر می‌دهند، قضاوت می‌کنند یا حتی تمسخرش می‌کنند.
چه احساسی به او دست می‌دهد؟
احساس ناامنی، شرم، خشم یا بی‌اعتمادی. شاید با خود فکر کند: «آیا حرف‌هایی که با اعتماد در اتاق درمان گفته‌ام، روزی برای دیگران بازگو خواهند شد؟»
از این پس، شاید دیگر نتواند آزادانه حرف بزند؛ بخشی از تجربه‌هایش را پنهان کند و به رابطه درمانی بدگمان شود.
اتاق درمان، محل تولید محتوا نیست.
روایت بیمار امانتی است که در رابطه درمانی به درمانگر سپرده می‌شود. استفاده آموزشی از تجربه‌های بالینی نیازمند رعایت دقیق اصول اخلاقی است؛ زیرا تغییر نام به‌تنهایی تضمین‌کننده محرمانگی نیست.
امنیت اتاق درمان فقط به بسته بودن در آن نیست؛ به این اطمینان است که روایت بیمار، پشت آن در محفوظ می‌ماند. by @dr.sanaz.soltani_

⁨ آلبرت انیشتین در سال ۱۹۳۱ دربارهٔ خودش می‌نویسد:
«احساسات پرشور عدالت‌خواهی اجتماعی و مسئولیت اجتماعی من، همیشه به‌طرز عجیب‌وغریبی با نیاز فطری و قابل‌ملاحظه‌ام به تماس مستقیم با سایر انسان‌ها و جوامع بشری در تضاد بوده است. من واقعاً یک مسافر تنها هستم و هیچ‌وقت از صمیم قلب احساس نکرده‌ام که به کشور، خانه، دوستان و حتی اعضای درجه‌یک خانواده‌ام تعلق دارم. در مواجهه با
این تعلقات، حس فاصله‌گیری و نیاز به انزوا هرگز مرا رها نکرده است.»
🌱🌱🌱🌱🌱🌱
شخص اسکیزوئید به‌ظاهر آرام و نجیب به نظر می‌آید، ولی در فضای فانتزی ممکن است بسیار خشن و ترسناک باشد؛ یعنی سائق غالب، Aggression باشد و بخش Sexuality در این افراد نیازمند فضای Intimacy است. به همین دلیل، رابطهٔ جنسی آن‌ها ممکن است همیشه سرد و بی‌روح باشد، چون صمیمیت برای این افراد خطرناک به نظر می‌رسد.
گاهی وقتی از خودم می‌پرسم آیا افراد اسکیزوئید را باید در پیوستار اوتیستیک دید، نمی‌توانم پاسخ مطمئنی برای آن پیدا کنم.
با همین موارد می‌توانم بگویم گزارش‌هایی وجود دارد مبنی بر اینکه افرادی که اوتیستیک تشخیص داده می‌شوند، در تجسم تفکرات، احساسات و انگیزه‌های دیگران از درون ناتوان‌اند؛ درحالی‌که اسکیزوئیدها، علی‌رغم تمایلاتی که به دوری‌گزینی دارند، به شکلی باورنکردنی خود را با تجربهٔ ذهنی دیگران وفق می‌دهند.
این می‌تواند همان Mentalization باشد که درباره‌اش صحبت کردیم.
به والدینی که فرزندشان مبتلا به آسپرگر تشخیص داده شده است، گفته می‌شود که لازم است کودک خود را در آغوش بگیرند. یک پدر اسکیزوئید شاید بغل کردن کودک را برای خود زحمت بداند، اما درک این نکته که فرزندش به آغوش نیاز دارد، امری بدیهی است.
افراد اسکیزوئید هرگز خود را خالی از عواطف نمی‌دانند، بلکه همواره خودشان را غرق در عواطف توصیف می‌کنند. در هر حال، از نظر من، تفاوت‌های مهمی در این زمینه مشاهده می‌شود که لازم است تحت بررسی قرار گیرد.🌱⁩ by @dr.sanaz.soltani_

دفاع‌های روانی مهم در سازمان اسکیزوئید 🌱🌱
کناره‌گیری (Withdrawal)
دورشدن از موقعیت‌های عاطفی و بین‌فردی برای کاهش اضطراب و حفظ امنیت روانی.
عقلانی‌سازی و روشنفکرانه‌سازی (Intellectualization
تبدیل تجربه عاطفی به تحلیل ذهنی؛ فرد ممکن است درباره احساساتش بسیار دقیق صحبت کند، بی‌آنکه آن‌ها را در رابطه تجربه یا بیان کند.
خودبسندگی دفاعی
نیاز به دیگری ممکن است معادل ضعف، وابستگی یا ازدست‌دادن کنترل تجربه شود؛ بنابراین فرد بر استقلال خود تأکید می‌کند.
فاصله‌گذاری عاطفی
فرد ممکن است موقعیت‌های هیجانی را از نظر شناختی درک کند، اما در تماس مستقیم با هیجان‌های خودش یا دیگری دشواری داشته باشد.
این دفاع‌ها اختصاصیِ اختلال شخصیت اسکیزوئید نیستند و میزان و کارکردشان در هر بیمار باید جداگانه بررسی شود. by @dr.sanaz.soltani_

⁨ اختلال شخصیت اسکیزوئید؛ پناه به دنیای درون

ارتباط با بیماران اسکیزوئید می‌تواند دشوار باشد؛ زیرا آن‌ها اغلب برای محافظت از خود در برابر تجربه‌های دردناک رابطه‌ای، به دنیای درونی خویش پناه می‌برند. برخی از آن‌ها از بی‌حسی عاطفی شکایت دارند و می‌گویند: «احساس می‌کنم هیچ احساسی ندارم.»

در نگاه روان‌پویشی، تجربه‌ی رابطه با مادری سرد، سرکوب گر می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری این الگوهای دفاعی باشد؛ هرچند علت‌شناسی این اختلال پیچیده است و به یک عامل محدود نمی‌شود.

درمانگر باید متناسب با تجربه‌ی رابطه‌ای بیمار، فاصله و نزدیکی خود را تنظیم کند؛ چراکه برای برخی بیماران، نزدیکی تهدیدکننده است و برای برخی دیگر، دسترس‌ناپذیری عاطفی دیگری مسئله‌ی محوری است.

شباهت ظاهری در کناره‌گیری اجتماعی، اسکیزوئید و اوتیسم را یکسان نمی‌کند؛ این دو از نظر تشخیصی و رشدی متفاوت‌اند .⁩ by @dr.sanaz.soltani_

این تصور که همه افراد سایکوپت، افرادی عمیقاً آشفته‌اند یا الزاماً در طبقه اختلال شخصیت ضداجتماعی قرار می‌گیرند، نوعی قضاوت کلیشه‌ای است. صرفِ تشخیص ویژگی‌های سایکوپاتیک نباید به این نتیجه منجر شود که فرد را غیرقابل درمان بدانیم. چنین نگرشی ما را از توجه به تفاوت‌های فردی، سطح عملکرد و ماهیت پیوستاری شدت سایکوپاتی بازمی‌دارد.

بارها مشاهده شده است که برخی متخصصان بالینی در مراکز بهداشت روان عمومی، در مورد آزادی مشروط یا تعلیق مجازات افراد سایکوپت موضعی محتاطانه یا منفی اتخاذ می‌کنند و گاه بر اولویت اقدامات بازدارنده و تنبیهی نسبت به مداخلات درمانی تأکید دارند؛ به‌گونه‌ای که فرد عملاً از امکان بهره‌مندی از روان‌درمانی محروم می‌شود.

این واکنش‌ها لزوماً حاصل تجربه مستقیم درمانگر نیستند. در بسیاری از موارد، چنین نگرش‌هایی ممکن است از طریق گفت‌وگوهای غیررسمی، فرهنگ سازمانی و دیدگاه‌های افراد ارشد یا مربیان آموزشی به متخصصان منتقل و به‌تدریج درونی شوند. در نتیجه، مجموعه‌ای از پیش‌داوری‌ها و قضاوت‌های اخلاقی می‌تواند وارد فرایند ارزیابی تخصصی شود و بر تصمیم‌های بالینی تأثیر بگذارد.

به بیان دیگر، تصویری که از آسیب‌شناسی رفتاری افراد سایکوپت ساخته شده است، گاه چنان با ارزش‌داوری‌های اخلاقی درهم می‌آمیزد که فرد سایکوپت نه به‌عنوان انسانی با سازمان روانی و آسیب‌شناسی خاص، بلکه به‌عنوان شخصیتی «ناارزنده» یا حتی «غیرانسانی» دیده می‌شود.

این فرایند از منظر روان‌تحلیلی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا متخصص بالینی نیز ممکن است در برابر بیمار سایکوپت وارد همان الگوی رابطه‌ای شود که بیمار با دیگران برقرار می‌کند. در چنین شرایطی، انتقال متقابل و همانندسازی فرافکنانه می‌توانند بر ادراک درمانگر اثر بگذارند و احساس خشم، تحقیر، بی‌اعتمادی یا میل به طرد و مجازات را در او فعال کنند.

از این رو، یکی از الزامات اساسی در کار با افراد سایکوپت، تفکیک ارزیابی بالینی از قضاوت اخلاقی است. شناخت خطرها و محدودیت‌های واقعی این بیماران ضروری است، اما این شناخت نباید به کلیشه‌ای تبدیل شود که پیشاپیش امکان درمان، تغییر یا تفاوت‌های فردی را منتفی بداند by @dr.sanaz.soltani_

الزامات درمانی در تشخیص بیماران سایکوپت✨
آیا همه بیماران سایکوپت قابل درمان هستند؟

این پرسش که آیا همه بیماران سایکوپت قابلیت درمان روان‌درمانی دارند، پاسخ ساده‌ای ندارد. به نظر می‌رسد در مورد بیمارانی که به‌شدت آسیب‌دیده‌اند، خطرناک‌اند یا به‌طور مستمر در مسیر درمان اختلال ایجاد می‌کنند، روان‌درمانی می‌تواند با محدودیت‌های جدی مواجه شود. در چنین مواردی، تلاش برای درمان بدون توجه به ظرفیت بیمار و خطرهای موجود ممکن است نه‌تنها ناکارآمد، بلکه برای درمانگر و فرایند درمان نیز آسیب‌زا باشد.

ملوی (Meloy, 1988) در مورد این گروه از بیماران بر تمایزی مهم میان نقش ارزیاب و نقش درمانگر تأکید می‌کند؛ تمایزی که در کار با بسیاری از سازمان‌های شخصیتی دیگر ضرورت کمتری دارد. ارزیاب باید پیش از هر چیز میزان خطر، ظرفیت همکاری، انگیزه و امکان شکل‌گیری یک رابطه درمانی را بررسی کند، در حالی که درمانگر پس از آن باید بر امکان ایجاد و حفظ یک چارچوب درمانی مناسب تمرکز داشته باشد.

یکی از دشواری‌های اساسی در کار با بیمار سایکوپت این است که رابطه درمانی ممکن است خود به عرصه‌ای برای کنترل، فریب، دستکاری یا به شکست کشاندن فرایند درمان تبدیل شود. در این شرایط، رفتارهایی که در بیماران دیگر ممکن است صرفاً به‌عنوان مقاومت یا دفاع فهمیده شوند، می‌توانند کارکرد متفاوت و فعال‌تری در رابطه با درمانگر داشته باشند.

بنابراین، در مورد بیماران سایکوپت، مسئله فقط این نیست که «آیا درمان ممکن است؟» بلکه باید پرسید: آیا این بیمار در شرایط کنونی ظرفیت ورود به چنین درمانی را دارد، هدف واقع‌بینانه درمان چیست و چه سطحی از چارچوب، نظارت و مدیریت خطر برای آن ضروری است؟

این تمایز میان امکان درمان، آمادگی برای درمان و مناسب بودن یک روش درمانی خاص، برای تصمیم‌گیری بالینی اهمیت اساسی دارد by @dr.sanaz.soltani_

دیوید برکوویتز، قاتل سریالی معروف به «پسر سام» (Son of Sam)، هنگامی که به قتل زنان روی آورد، با فروپاشی تصویری مواجه شد که از مادر زیستی خود در ذهن ساخته بود؛ مادری که در خیال او تصویری آرمانی و بیش‌ازحد واقعی داشت، اما بعدها آن را در قالب زنی «شلخته» و «فاحشه» تجربه کرد. او که فرزندخوانده بود، بخشی از عزت‌نفس خود را بر پایه همین تصویر آرمانی از مادر بنا کرده بود. با فروپاشی این تصور، ساختار روانی‌ای که بر آن استوار شده بود نیز متزلزل شد و خشم و خصومت شدیدی در او شکل گرفت.

می‌توان میان این فرایند و پیوند میان رفتارهای لجام‌گسیخته، هیجان‌خواهی و بزرگ‌منشی در برخی افراد نیز ارتباطی در نظر گرفت. با این حال، زندگی روزمره و مشاهده افرادی که بدون ارتکاب جرایم شدید، الگوهایی از فریبکاری، تکانشگری یا خودبزرگ‌بینی نشان می‌دهند، یادآور این نکته است که چنین الگوهایی لزوماً محدود به قاتلان سریالی یا افراد سایکوپت نیستند.

از منظر روان‌تحلیلی، آنچه اهمیت دارد نه صرفاً شدت رفتار، بلکه سازمان روانی و کارکردی است که این رفتار برای فرد دارد؛ یعنی اینکه چگونه خیال‌پردازی‌های مربوط به خود و دیگری، عزت‌نفس، خشم، شرم و نیاز به حفظ یک تصویر آرمانی، می‌توانند در شکل‌گیری رفتارهای تکانشی یا مخرب نقش داشته باشند
✨✨✨✨✨
این احتمال وجود دارد که محیطی به‌شدت آشفته و پرهرج‌ومرج، همراه با مراقبانی بی‌کفایت یا فاقد حضور و پاسخ‌گویی کافی، شرایطی را برای کودک فراهم کند که در آن نه‌تنها با محدودیت‌های مؤثر و سازنده مواجه نشود، بلکه به‌تدریج درکی روشن از پیامدهای اعمال تکانشی خود نیز پیدا نکند
✨✨✨✨
از دیدگاه نظریه‌های یادگیری اجتماعی، می‌توان انتظار داشت که برخی حالت‌های بزرگ‌منشانه در کودکانی شکل بگیرد که در خانواده‌هایی بی‌نظم و فاقد ساختار تربیتی منسجم رشد کرده‌اند. انرژی و تکانشگری بالاتر افراد سایکوپت در مقایسه با مراقبانشان می‌تواند به این الگو منجر شود که آنها به‌تدریج یاد بگیرند نادیده گرفتن نیازهای دیگران برایشان پیامد چندانی ندارد.

آنها ممکن است به محض شکل‌گیری یک میل یا تکانه، بدون تأمل کافی درباره پیامدهای آن، دست به عمل بزنند و سپس برای اجتناب از عواقب رفتار زیان‌بار خود به راهبردهایی مانند فرار، لاف‌زنی، فریب یا زورگویی متوسل شوند. در این چارچوب، محیط نه‌تنها در شکل‌گیری تکانشگری نقش دارد، بلکه می‌تواند به کودک بیاموزد که چگونه از پیامدهای رفتار خود اجتناب کند یا مسئولیت آن را به دیگری منتقل می شوند . by @dr.sanaz.soltani_

آلزایمر یعنی
خاطره‌ها آرام‌آرام محو شوند،
اما گرمای یک دست
هنوز آشنا بماند.

اگر روزی ناممان را فراموش کرد،
نگذاریم عشقمان را فراموش کند. 🤍 by @dr.sanaz.soltani_

WHEN THE PATIENT LEAVES
Understanding Therapy Dropout Psychoanalytically
🌱🌱🌱
۱. Dropout همیشه به معنای شکست درمان نیست.
گاهی ترک درمان خودِ بخشی از فرایند درمان است و می‌تواند چیزی درباره رابطه بیمار با درمانگر آشکار کند.

۲. چه زمانی بیمار درمان را ترک می‌کند؟
آیا درست زمانی که درمان به یک تعارض دردناک نزدیک شده است؟

۳. آیا بیمار می‌رود، یا رابطه را به شیوه‌ای که برایش آشناست تکرار می‌کند؟
ترک درمان ممکن است با الگوهای قبلیِ طرد، رهاشدگی، خشم یا بی‌اعتمادی ارتباط داشته باشد.

۴. سکوت هم می‌تواند ارتباط باشد.
گاهی «نیامدن» چیزی است که بیمار هنوز نمی‌تواند آن را به زبان بیاورد.

۵. سؤال درمانگر:

«اگر بیمار می‌توانست درباره ترک درمان حرف بزند، چه می‌گفت؟»

و یک نکته خیلی مهم برای درمانگر:

نباید هر Dropout را به مقاومت یا انتقال تقلیل داد.
گاهی دلایل واقعی و غیرتحلیلی وجود دارند: هزینه، زمان، شرایط زندگی، تغییر محل زندگی، نارضایتی از درمان یا احساس ناکارآمدی درمان

🌱🌱🌱🌱🌱
«گاهی ترک کردن، خودِ پیام است🌱🤍 by @dr.sanaz.soltani_

کتاب «مارهایی در لباس» یا «مارها در کت‌وشلوار» است و عنوان اصلی Snakes in Suits: When Psychopaths Go to Work است. نویسندگان آن Paul Babiak و Robert D. Hare هستند. چاپ موردنظر شما در سال ۲۰۰۷ توسط HarperCollins منتشر شده است.

خلاصه کتاب

این کتاب درباره‌ی سایکوپاتی در محیط کار است؛ افرادی که لزوماً چهره‌ای خشن یا مجرمانه ندارند، بلکه ممکن است جذاب، باهوش، اجتماعی، خوش‌صحبت و کاملاً حرفه‌ای به نظر برسند. آن‌ها می‌توانند از جذابیت، دروغ، فریب و دستکاری دیگران برای رسیدن به قدرت، پول، موقعیت یا منافع شخصی استفاده کنند.

یکی از ایده‌های محوری کتاب همین تضاد است:

خطرناک‌ترین فرد همیشه کسی نیست که ظاهر خطرناکی دارد؛ گاهی «مار»، کت‌وشلوار پوشیده است
در Snakes in Suits: When Psychopaths Go to Work نوشته‌ی Paul Babiak و Robert D. Hare، سه تیپ رفتاری که برای توصیف سایکوپات‌ها مطرح می‌شوند:

1. The Con — فریبکار
با جذابیت، دروغ و متقاعدسازی، اعتماد دیگران را به دست می‌آورد و از آن برای منافع خودش استفاده می‌کند.
2. The Bully — قلدر
با ارعاب، پرخاشگری و اعمال قدرت، دیگران را تحت کنترل می‌گیرد.
3. The Puppetmaster — عروسک‌گردان
به‌جای رویارویی مستقیم، روابط و آدم‌ها را دستکاری می‌کند و دیگران را به ابزار رسیدن به اهدافش تبدیل می‌کند.

نکته: این سه عنوان را بهتر است «تیپ‌های رفتاری» بدانیم، نه سه تشخیص یا سه نوع رسمیِ سایکوپاتی
🌱🌱🌱🌱 by @dr.sanaz.soltani_