Instagram story viewer> @psysaraplay> Posts

سارا راستی اردکانی | روان‌شناسی کودک و نوجوان

@psysaraplay

243

followers

81

following

🤓روان‌شناس کودک و نوجوان
کارگاه تمرین و مهارت های زندگی| ارشد روانشناس عمومی
📍تهران، قلهک، درمانگاه رئوف
📍سرای محله زرگنده

POSTS STORIES REELS TAGGED

کپشن مهم🙃
چرا بچه‌ها نمی‌تونن از گوشی دل بکنن؟ 📱🧠**
نور و سرعت فریم‌های بازی و انیمیشن‌ها دوپامین بالایی در مغز کودک آزاد می‌کنن و قشر پیشانی کودک هنوز توانایی خودکنترلی کامل رو نداره؛ پس **مدیریت این زمان ۱۰۰٪ وظیفه والدینه**، نه اراده کودک!

⏰ **فرمول استاندار اسکرین‌تایم:**
- ۲ تا ۵ سال: حداکثر ۱ ساعت
- ۶ تا ۱۲ سال: ۱ تا ۲ ساعت مشروط به انجام تکالیف و فعالیت حرکتی
💡 **ترفند اجرایی:** از تایمرهای شنی یا بصری استفاده کنید و ۱۰ دقیقه قبل از پایان، هشدار بدید تا سوئیچ حسی اتفاق بیفته.
شما روزی چند ساعت به بچه‌تون اجازه استفاده از گوشی یا تلویزیون می‌دید؟ بنویسید توی کامنت‌ها تا با هم بررسی کنیم.
#اسکرین_تایم #مدیریت_گوشی #روانشناسی_نوجوان #والدگری_مثبت taken in Explore اکسپلور by @psysaraplay

16

0

4 days ago

کپشن مهم🤓
کابوس‌ها دشمن خواب کودک نیستن، زباله‌گرد مغزن! 🧠✨**

وقتی کودک کابوس می‌بینه، سیستم عصبی‌ش توی وضعیت «جنگ یا گریز» قرار گرفته.
جملاتی مثل «ترس نداره» باعث می‌شه حس کنه درکش نمی‌کنید.

۳ گام طلایی هنگام کابوس:
۱. **تنظیم فیزیولوژیک:** بغلش کنید، دست روی قلبش بذارید تا ریتم ضربانش آروم بشه.
۲. **اعتباردادن:** «می‌دونم خیلی ترسناک بود، الان من اینجام و جات امنه.»
۳. **تغییر پایان داستان در بیداری:** ازش بخواید برای هیولای خوابش یه کلاه مسخره بکشه یا با جاروبرقی قورتش بده!
📌 این پست رو بفرست برای مامان و باباهایی که شب‌ها با گریه بچه‌شون بیدار می‌شن.
> #کابوس_کودک #خواب_کودک #روانشناسی_بالینی_کودک #ترس_کودکان taken in تهران by @psysaraplay

21

6

12 days ago

کپشن مهم☺️
«مهرطلبی» از همین جملات ساده دوران کودکی شروع می‌شه!**
اجبار کودک به اینکه «باید همه رو دوست داشته باشی»، مرزهای روانی و غریزه دفاعی کودک رو خاموش می‌کنه.
🔹 **احترام یک خط قرمز همگانیه:** یعنی داد نزنیم، مسخره نکنیم، نزنیم.
🔹 **دوستی یک انتخاب خصوصیه:** کودک حق داره با کسی که بهش حس خوبی نمی‌ده همبازی نشه.
به فرزندت یاد بده بدنش، احساسش و دایره امنش متعلق به خودشه.
💬 نظرت چیه؟ ترجیح می‌دی بچه‌ت “مودب و مرزدار” باشه یا “همه رو راضی نگه‌دار”؟
#مرزبندی_فردی #مهارت_های_فردی #روانشناسی_کودک_نوجوان #فرزندپروری_مثبت taken in تهران by @psysaraplay

12

2

15 days ago

⁨ کپشن مهم🤓
مرگ برای کودک یعنی چی؟ چطور بدون ترس پاسخش بدیم؟**
بچه‌ها بین ۴ تا ۷ سالگی تازه با مفهوم مرگ روبه‌رو می‌شن. اون‌ها دنبال فلسفه یا ترسوندن نیستن، دنبال درک فیزیولوژی و مهم‌تر از همه: **امنیت** هستن.

❌ **جملات ممنوعه:**
- «خدا آدمای خوب رو زود می‌بره پیش خودش» (باعث خشم کودک از خدا یا تلاش برای بد بودن می‌شه!)
- «رفته یه خواب خیلی طولانی» (باعث کابوس و بی‌خوابی می‌شه).
✅ **پاسخ طلایی:**
مرگ رو به عنوان پایان عملکرد بیولوژیکی بدن، بدون احساس گناه و با لحنی آرام توضیح بدید و در انتها بهش اطمینان بدید که مراقبش هستید.
سوال شماره ۴ از ۲۰ درمورد مرگ صحبت کردم اون رو هم ببینید.
💬 تا حالا بچه‌ت این سوالو ازت پرسیده؟ چی بهش گفتی؟ برام بنویس تا کمکت کنم تصحیحش کنی.
> #روانشناسی_کودک #سوگ_کودک #فرزندپروری_آگاهانه #تربیت_کودک⁩ taken in تهران، ایران by @psysaraplay

23

11

16 days ago

کپشن مهم😃😍
«مامان، چرا خودت همیشه با گوشی هستی ولی من که گوشی دست می‌گیرم میگی بذارش کنار؟»

شاید خیلی از والدین این سؤال رو شنیده باشن.

واقعیت اینه که قانون رسانه برای والد و کودک الزاماً نباید کاملاً یکسان باشه؛ اما کودک فقط از حرف‌های ما یاد نمی‌گیره، از چیزی که هر روز می‌بینه هم یاد می‌گیره.

در پژوهش‌ها اصطلاحی وجود داره به نام Technoference؛ یعنی وقتی فناوری و استفاده از موبایل، وارد تعامل والد و کودک میشه و بخشی از توجه و ارتباط رو قطع می‌کنه.

یک مرور نظام‌مند و فراتحلیل در سال ۲۰۲۵، با بررسی ۵۳ مطالعه و بیش از ۶۰ هزار شرکت‌کننده، بین «مزاحمت فناوری والدین» و استفاده مشکل‌ساز کودک از رسانه ارتباط معناداری پیدا کرد. این یافته یک ارتباط آماریه و به‌تنهایی ثابت نمی‌کنه که استفاده‌ی والد از موبایل مستقیماً باعث مشکل در کودک میشه.

پس قرار نیست والدین گوشی رو کنار بذارن و هیچ‌وقت ازش استفاده نکنن.

گاهی فقط این تغییر کوچیک مهمه:

وقتی کودک با ما حرف می‌زنه → گوشی کنار.

سر میز غذا → گوشی کنار.

وقتی با کودک بازی می‌کنیم → تا جای ممکن توجه‌مون واقعاً با او باشه.

و شاید مهم‌تر از همه:

به جای اینکه فقط به کودک بگیم «کمتر با گوشی باش»، گاهی از خودمون هم بپرسیم:

«من دارم چه الگویی از استفاده از گوشی به بچه‌م نشون می‌دم؟» taken in تهران by @psysaraplay

18

1

18 days ago

کپشن مهم😃
«مامان! چرا به عمه گفتی ما خونه نیستیم؟ مگه خودت نگفتی دروغگو می‌ره جهنم؟!» 🤦‍♀️

یکی از سخت‌ترین لحظات فرزندپروری وقتیه که بچه‌ها تناقض رفتاری ما رو کشف می‌کنن! طبق مطالعات روانشناسی رشد شناختی بچه‌ها تا زیر سنین ۸ تا ۹ سال، دیدگاه اخلاقی “مطلق‌گرا” دارن. یعنی براشون «نگفتن حقیقت» فقط یک تعبیر داره: دروغ!

اون‌ها هنوز پیچیدگی‌های تعارفات اجتماعی، مصلحت، حفظ حریم خصوصی یا دروغ‌های محافظت‌کننده از دل‌شکستگی دیگران (White Lies) رو درک نمی‌کنن.

❌ بدترین پاسخ‌ها چیه؟
- «من بزرگ‌ترم، به تو ربطی نداره!» (تخریب الگوی اخلاقی)
- «نه کی گفته دروغ گفتم؟!» (انکار واقعیت و گازلایت کردن ادراک کودک)

✅ پاسخ سالم چیه؟
۱. پذیرش بدون پرخاشگری:
«آفرین به دقتت! واقعاً حرفم مطابق با حقیقت نبود و متوجهم چرا ناراحت/متعجب شدی.»

۲. آموزش مفهوم “مراقبت از احساسات” بدون توجیه فریب:
«هدف من فریب دادن نبود، خواستم بدون دلخوری و با احترام برنامه رو تغییر بدم. اما خوشحالم که تو این‌قدر به راستی اهمیت می‌دی.»

۳. شهامت الگوسازی:
اگر دروغ ما واقعاً ناشی از تنبلی یا اشتباه بوده، بهش نشون بدیم که یک آدم بزرگ هم گاهی اشتباه می‌کنه ولی مسئولیتش رو می‌پذیره: «شاید بهتر بود محترمانه حقیقت رو می‌گفتم، ممنون که یادم انداختی.»

💡 یک نکته طلایی برای والدین:
یادمون نره بچه‌ها دستگاه فتوکپی رفتار ما هستن، نه ضبط‌صوت نصیحت‌ها taken in Explore اکسپلور by @psysaraplay

20

4

20 days ago

کپشن مهم👶🤓
«بدن من مال خودمه، پس چرا شما می‌گید چی بپوشم؟» 🧐👕

این سوال یکی از هوشمندانه‌ترین چالش‌هایی هست که بچه‌ها در سن ۴ تا ۸ سال مطرح می‌کنن!
وقتی ما به کودک آموزش حریم خصوصی بدن و استقلال می‌دیم، او اولین جایی که می‌خواد این قدرت رو تمرین کنه، توی انتخاب لباسه.

اشتباه رایج چیه؟ ❌
اینکه یا با زور بگیم «چون من می‌گم!» (که پیام حریم بدن رو خراب می‌کنه)، یا کلاً تسلیم بشیم و بچه با لباس نامناسب سرما بخوره.

راهکار علمی چیه؟ ✅
۱-مالکیت بدنش رو تایید کنید.
۲-نقش خودتون رو از «رئیس» به «محافظ سلامت بدن او» تغییر بدید.
۳-انتخاب‌های محدود و مشخص در چارچوب امنیت و آب‌وهوا بهش بدید.

👇 شما وقتی سر لباس پوشیدن با کودک بحث‌تون میشه، چطور ماجرا رو جمع می‌کنید؟ تجربیاتتون رو برام بنویسید.

#روانشناسی_کودک #فرزندپروری_مثبت #تربیت_کودک #حریم_بدن #استقلال_کودک taken in Explore اکسپلور by @psysaraplay

26

1

21 days ago

کپشن مهم😀
‎«مامان، من می‌تونم وقتی بزرگ شدم با هرکسی که دوستش دارم ازدواج کنم؟»

‎شاید اولین واکنش بعضی والدین این باشه:

‎«نه! این حرفا چیه؟ هنوز خیلی بچه‌ای!»

‎یا برعکس:

‎«آره عزیزم، هرکی رو دوست داشتی!»

‎اما شاید پاسخ دقیق‌تر، جایی بین این دو باشه.

‎کودک و نوجوان لازم نیست از همین حالا بداند با چه کسی ازدواج خواهد کرد؛ اما به مرور لازم است یاد بگیرد رابطه سالم چه شکلی است.

‎رابطه سالم فقط با «دوست داشتن» تعریف نمی‌شود.

‎احترام، رضایت، مرزهای شخصی، توانایی گفت‌وگو، امنیت و نبودِ اجبار و خشونت هم مهم‌اند. AAP نیز آموزش متناسب با سن را شامل روابط بین‌فردی، محبت، صمیمیت، رضایت و مهارت‌های تصمیم‌گیری می‌داند.

‎از طرف دیگر، پژوهش‌های طولی و فراتحلیل‌ها نشان داده‌اند که کیفیت رابطه والد و نوجوان با کیفیت روابط اجتماعی و عاطفی بعدی نوجوان ارتباط دارد. یک فراتحلیل شامل ۵۴ مطالعه نشان داد رابطه حمایتی والد–نوجوان با روابط حمایتی بعدی با همسالان و شریک عاطفی ارتباط دارد.

‎پس شاید یکی از مهم‌ترین کارهای والد این نباشد که بگوید:

‎❌ «من بهت می‌گم با کی ازدواج کنی.»

‎یا:

‎❌ «هرکس رو دوست داشتی، حتماً انتخاب خوبیه.»

‎بلکه بگوید:

‎«من کمکت می‌کنم یاد بگیری چه چیزی یک رابطه سالم رو می‌سازه.»

‎مثلاً:

‎«آدمی که دوستت داره باید به «نه» گفتنت احترام بذاره.»

‎«قرار نیست برای اینکه کسی دوستت د� taken in Explore اکسپلور by @psysaraplay

24

10

22 days ago

کپشن مهم😍
‎«مامان، کدوممون رو بیشتر دوست داری؟ من یا خواهرم؟»

‎این سؤال ممکنه برای یک بزرگسال ساده یا حتی بامزه به نظر برسه؛
‎اما برای بعضی از بچه‌ها، پشت این سؤال نگرانی عمیق‌تری وجود داره:

‎«من هم به اندازه خواهر یا برادرم مهمم؟»
‎«اگه اون بهتر باشه، من کمتر دوست‌داشتنی‌ام؟»
‎«جای من پیش تو امنه؟»

‎یک نکته مهم:

‎قرار نیست والدین با فرزندانشان همیشه دقیقاً یکسان رفتار کنند.

‎سن، نیاز، شخصیت، مسئولیت‌ها و شرایط هر کودک با دیگری فرق دارد؛ بنابراین طبیعی است که گاهی آزادی، توجه، قانون یا مسئولیت‌های متفاوتی داشته باشند.

‎اما چیزی که اهمیت دارد این است که کودک به‌طور مداوم خودش را «فرزند کمتر دوست‌داشتنی» یا «فرزند کم‌ارزش‌تر» تجربه نکند.

‎پژوهش‌های جدید نشان داده‌اند وقتی کودک نسبت به خواهر یا برادرش محبت کمتری دریافت می‌کند یا بیشتر در معرض رفتار خصمانه قرار می‌گیرد، این تجربه با مشکلات هیجانی و رفتاری بیشتری ارتباط دارد.

‎پس اگر کودکتان پرسید:

‎«کدوممون رو بیشتر دوست داری؟»

‎به‌جای اینکه سریع بگویید:
‎«همه رو به یه اندازه دوست دارم!»

‎اول احساس پشت سؤالش را ببینید.

‎مثلاً بگویید:

‎«می‌فهمم برات مهمه بدونی چقدر برام مهمی.
‎من تو رو به خاطر خودت دوست دارم؛
‎لازم نیست با خواهرت رقابت کنی تا دوست‌داشتنی باشی.»

‎و اگر تفاوتی در رفتارتان وجود دارد، آن را توضیح بدهید:

‎«مم� taken in Explore اکسپلور by @psysaraplay

16

5

23 days ago

کپشن مهم🙃
‎«اگه منو دوست داری، چرا همیشه سرم داد می‌زنی؟»

‎این سؤال شاید یکی از دردناک‌ترین سؤال‌هایی باشه که یک کودک می‌تونه از والدش بپرسه.

‎چون کودک ممکنه هنوز نتونه این تضاد رو برای خودش توضیح بده:

‎«اگر دوستم داره، چرا وقتی اشتباه می‌کنم با من این‌طور حرف می‌زنه؟»

‎اما یک نکته مهم:

‎دوست داشتن کودک به معنی بی‌قانونی نیست.

‎کودک همچنان به حد و مرز، قانون و پیامدهای متناسب با سنش نیاز داره.

‎مسئله اینه که برای آموزش قانون، لازم نیست از فریاد، تحقیر، تهدید یا شرمسار کردن استفاده کنیم.

‎آکادمی اطفال آمریکا توصیه می‌کند به جای روش‌های تنبیهیِ آزاردهنده، از راهکارهایی مثل تعیین حد روشن، توضیح دادن، تقویت رفتار مناسب و پیامدهای متناسب استفاده شود. همچنین فریاد زدن و شرمسار کردن کودک به‌عنوان روش انضباطی توصیه نمی‌شود.

‎پس می‌توانیم به کودک بگوییم:

‎«من دوستت دارم، حتی وقتی از رفتارت ناراحتم.

‎کاری که انجام دادی ممکنه درست نباشه و لازم باشه اصلاحش کنیم؛
‎اما دوست داشتن من به رفتار تو وابسته نیست.

‎و اگر من سر تو داد زدم، این قسمت از رفتار من هم درست نبوده.
‎من مسئول رفتار خودم هستم.»

‎پژوهش‌های طولی نیز نشان داده‌اند استفاده از انضباط کلامی خشن، از جمله فریاد و رفتارهای کلامی تحقیرآمیز، با افزایش مشکلات رفتاری و علائم افسردگی در نوجوانی ارتباط داشته است؛ البته این یافته‌ها به taken in Explore اکسپلور by @psysaraplay

16

6

24 days ago

کپشن مهم🙃
وقتی کودک می‌پرسد:

«مامان، اگه یه روز از بابا جدا بشی، من باید با کدومتون زندگی کنم؟»

ممکنه سؤالش فقط درباره «محل زندگی» نباشه.

کودک ممکنه همزمان نگران این‌ها باشه:

«من کدومتون رو کمتر می‌بینم؟»
«هنوز هر دوتون منو دوست دارین؟»
«تقصیر منه؟»
«باید طرف یکی از شما رو بگیرم؟»
«زندگی من قراره چه شکلی بشه؟»

پژوهش‌ها نشان می‌دهند واکنش کودکان به جدایی والدین یکسان نیست و عواملی مثل میزان و شدت تعارض بین والدین، کیفیت رابطه والد-کودک، همکاری والدین در فرزندپروری و شرایط زندگی بعد از جدایی می‌توانند در سازگاری کودک نقش داشته باشند. به‌خصوص، قرار گرفتن کودک در معرض تعارض شدید و مداوم والدین از عوامل مهم خطر برای سازگاری کودک بعد از جدایی است.
بنابراین اگر کودک این سؤال را پرسید، لازم نیست فوراً بگوییم:

❌ «ما هیچ‌وقت جدا نمی‌شیم!»
❌ «تو اصلاً به این چیزها فکر نکن.»
❌ «اگه ما جدا بشیم، تقصیر باباته.»
❌ «خودت بگو می‌خوای با کی زندگی کنی.»

به جایش می‌توانیم بگوییم:

«می‌فهمم که این موضوع ممکنه نگرانت کرده باشه.
اگر یه روز چنین اتفاقی بیفته، تصمیم‌های مربوط به زندگی تو رو بزرگ‌ترها می‌گیرن و قرار نیست تو بین مامان و بابا یکی رو انتخاب کنی.

و یه چیز خیلی مهم:
جداییِ بزرگ‌ترها تقصیر تو نیست و تو مسئول درست کردن رابطه مامان و بابا نیستی.

هر چیزی که درباره زندگی‌ات مشخص بشه، خودمون با زبانی که برا taken in Explore اکسپلور by @psysaraplay

27

8

25 days ago

کپشن مهم☺️
خیلی از مامان‌ها و معلمان ازم می‌پرسن: «چطور بدون اینکه بچه بترسه یا خجالت بکشه، بهش حریم شخصی و مراقبت از بدن رو یاد بدیم؟»
💡 جوابش توی یک کلمه است: «حباب نامرئی!» 🫧
به کودک یاد بدید که:
دور بدن هر آدمی (خودش، دوستش، مامان و بقیه) یه حباب نامرئیِ جادویی وجود داره. وقتی بدون اجازه کسی رو بغل می‌کنیم، قلقلک می‌دیم، دست می‌زنیم یا هل می‌دیم، داریم حبابش رو می‌ترکونیم! 💥
✨ ۳ تا قانون طلایی حباب شخصی:
۱. قانون اجازه: قبل از ورود به حباب دیگران، باید بپرسیم: «اجازه دارم بغلت کنم؟» یا «می‌تونم موهات رو لمس کنم؟» 🤝
۲. قانونِ “نه” محکم: اگه کسی وارد حباب تو شد و حس بدی داشتی، با صدای محکم بگو: «نه، وارد حبابم نشو!» ✋
۳. احترام متقابل: همون‌طور که دوست نداریم کسی حباب ما رو خراب کنه، ما هم حباب بقیه رو نمی‌ترکونیم.
یاد دادن حریم شخصی از همین سنین، پایه‌ی عزت‌نفس، امنیت فردی و مهارت نه گفتن در آینده است. 🌱
👇 شما چطور مفهوم حریم شخصی رو به کودکتون توضیح دادید؟ تجربه‌ها و نظراتتون رو برام بنویسید تا با هم بخونیم. 💬
#روانشناسی_کودک #حریم_شخصی #تربیت_کودک #آموزش_حریم_شخصی by @psysaraplay

31

13

a month ago